14 października 2016

Dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Rozwiewamy kilka wątpliwości

Wielu pracodawców zawiera z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. W związku z tym pracodawcy ci mogą otrzymać dofinansowanie od wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika. Przy wypłacie dofinansowania powstają czasem wątpliwości odnośnie zasadności jego przyznania. Część z nich postaramy się dzisiaj rozwiać.


Zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty (u.s.o.): Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.”.

Wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi, zgodnie z art. 70b u.s.o.:
1) w przypadku nauki zawodu - do 8081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia;
2) w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - do 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.
Powyższe kwoty dofinansowania podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi co najmniej 105% (art. 70b ust. 3 u.s.o.).

W myśl art. 70b ust. 7 zd. 1 u.s.o.: „Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od dnia zdania przez młodocianego pracownika egzaminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.”.

Do przyznania dofinansowania odnoszą się również przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania w szczególności jego § 11, § 16 oraz § 17.

WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. IV SA/Po 40/08, wskazał, że: „Przesłankami przyznania dofinansowania oprócz posiadania kwalifikacji do prowadzenia szkolenia, złożenia wniosku w terminie jest ukończenie szkolenia przez młodocianego i zdanie przez niego egzaminu. Natomiast bez znaczenia jest termin zdania tego egzaminu.”. Tym samym, jeżeli młodociany pracownik zda egzamin „po terminie”, pracodawcy przysługuje dofinansowanie.

„Ustawodawca w żadnej z jednostek redakcyjnych art. 70b u.s.o. nie wskazał, aby konieczną przesłanką uzyskania dofinansowania przygotowania zawodowego była okoliczność bycia przedsiębiorcą w chwili składania wniosku. Innymi słowy, ustawodawca nie wymaga, by wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, którego zatrudniał w procesie jego kształcenia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, miał być w momencie składania wniosku nadal podmiotem zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. (wyrok NSA z dnia 8 października 2014 r., sygn. I OSK 1344/14). Tym samym o dofinansowanie mogą się również zwracać podmioty, które nie są przedsiębiorcą. Podobne stanowisko znajdujemy w wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 maja 2013 r., sygn. III SA/Łd 289 13: „Fakt, iż przed ukończeniem szkolenia młodocianego pracownika i zdaniem przez niego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje osoba utraciła status pracodawcy z uwagi na wyrejestrowanie działalności gospodarczej nie ma wpływu na ocenę uprawnienia do dofinansowania, o którym mowa w art. 70b ust. 1 u.s.o. Zauważyć należy, że zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego jest zatrudnieniem celowym, a zatem jego zadaniem jest przyuczenie ucznia do zawodu w sposób praktyczny. Co za tym idzie, w sytuacji, gdy cel przygotowania został osiągnięty, nie ma podstaw do odmowy dofinansowania.”.

„Jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy, a więc z powodu okoliczności bezprawnych, za które pracodawca ponosi odpowiedzialność, wówczas temu pracodawcy dofinansowanie o jakim mowa w art. 70b ust. 1 u.s.o. nie przysługuje. (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. II SA/Sz 46/14).

„Termin określony w przepisie art. 70b ust. 7 u.s.o. jest terminem prawa materialnego.” (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. I OSK 2253/12). Tym samym trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie dofinansowania nie może być przywrócony. Złożenie wniosku nawet 3 miesiące i 1 dzień od dnia złożenia przez młodocianego pracownika egzaminu będzie spóźnione i pracodawca dofinansowania nie otrzyma.

Jeżeli macie inne pytania związane z dofinansowaniem kształcenia młodocianych pracowników, nie wahajcie się ich zadać w komentarzu.



The above article in Polish relates funding which employer may received from borough (commune) if he enter into employment agreement with juvenile employee for professional preparation.

6 października 2016

Badania psychologiczne pracowników korzystających z pojazdów służbowych

W wielu zakładach pracy pracodawca pozostawia pracownikom (zwłaszcza tym na stanowiskach kierowniczych) do dyspozycji samochód służbowy. Samochód ten potrzebny jest pracownikom do wykonywania swych obowiązków. Wielu pracodawców ma wówczas wątpliwość, czy pracownik, któremu oddano do dyspozycji pojazd służbowy winien być poddany specjalnym badaniom psychologicznym. Odpowiedzi należy szukać w Kodeksie pracy (k.p.), ustawie o kierujących pojazdami (u.k.p.) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowie i Polityki Społecznej w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (r.p.b.l).

Zaczniemy od u.k.p., która odnośnie kręgu osób, które winny poddać się badaniom psychologicznym kierowców ma dosyć długą regulację.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 u.k.p.:
1. Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega:
1) osoba ubiegająca się o:
a) uzyskanie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E lub uprawnienia do kierowania tramwajem,
b) przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, wobec której wydana została decyzja o cofnięciu uprawnienia w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3,
c) przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;
2) osoba przedłużająca ważność uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E lub pozwolenia na kierowanie tramwajem;
3) kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli był sprawcą wypadku drogowego, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego;
4) kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli:
a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego,
c) w okresie próbnym popełnił co najmniej dwa wykroczenia w ruchu drogowym przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
5) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli w wyniku badania lekarskiego tej osoby została stwierdzona możliwość istnienia poważnych przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;
6) osoba ubiegająca się o wydanie zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym lub przewożącym wartości pieniężne albo o przedłużenie terminu ważności tego dokumentu.
7) (uchylony).
2. Badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu podlegają również:
1) kandydat na instruktora i instruktor - w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania czynności instruktora;
2) kandydat na egzaminatora i egzaminator - w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania czynności egzaminatora.”.
6. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się za spełnione - w zakresie odpowiednich kategorii prawa jazdy - w przypadku osoby, która posiada ważne orzeczenie psychologiczne, wydane na podstawie art. 34 ust. 4 lub art. 60 lub na podstawie art. 39k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.”.

Art. 82 ust. 1 i 2 u.k.p. określa krąg osób, które muszą poddać się obowiązkowym badaniom psychologicznym. Wśród osób tych nie znajdujemy osób, którym pozostawiono do używania pojazdy służbowe. Pracownicy, którzy nie są kierowcami zawodowymi, a którzy wykorzystują przy wykonywaniu stosunku pracy pojazdy służbowe, nie zajmują stanowisk, które obligowałyby ich do odbywania badań psychologicznych dla kierowców.
           
Dalej przyjrzeć należy się rozwiązaniom zawartym w k.p.

Zgodnie z art. 211 pkt 5 k.p.:
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany: poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich”.
           
Obowiązek przeprowadzenia badań nie wynika również ani z k.p., ani z r.p.b.l.
           
W przypadku okazjonalnego wykonywania zadań służbowych z wykorzystaniem samochodu służbowego, trudno jest znaleźć powód dla przeprowadzenia badania psychologicznego takiego pracownika, któremu pojazd taki do dyspozycji oddano, pod kątem uprawnień do prowadzenia pojazdu, wyłącznie z tego powodu, że pracownik czasem prowadzi samochód w ramach obowiązków służbowych. Obowiązkowe badania powinny obejmować co do zasady tych pracowników, do których podstawowych obowiązków służbowych należy prowadzenie pojazdu, czyli np. pracowników zatrudnionych na stanowisku kierowcy. Dodać jednak należy, że gdyby do podstawowych wymienionych w umowie o pracę obowiązków pracowników, którym oddano do dyspozycji pojazdy służbowe, dodano również prowadzenie pojazdu, odpowiednie badania winny być przeprowadzane.


The above article in Polish relates to obligation of make psychological tests by employees who use company car to carry out their employment obligations and who are not professional drivers. Such employees are not obliged to make such tests. Such obligation can not be derived neither from Polish Labour Code nor from Vehicle Drivers Act.