6 października 2016

Badania psychologiczne pracowników korzystających z pojazdów służbowych

W wielu zakładach pracy pracodawca pozostawia pracownikom (zwłaszcza tym na stanowiskach kierowniczych) do dyspozycji samochód służbowy. Samochód ten potrzebny jest pracownikom do wykonywania swych obowiązków. Wielu pracodawców ma wówczas wątpliwość, czy pracownik, któremu oddano do dyspozycji pojazd służbowy winien być poddany specjalnym badaniom psychologicznym. Odpowiedzi należy szukać w Kodeksie pracy (k.p.), ustawie o kierujących pojazdami (u.k.p.) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowie i Polityki Społecznej w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (r.p.b.l).

Zaczniemy od u.k.p., która odnośnie kręgu osób, które winny poddać się badaniom psychologicznym kierowców ma dosyć długą regulację.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 i 2 u.k.p.:
1. Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega:
1) osoba ubiegająca się o:
a) uzyskanie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E lub uprawnienia do kierowania tramwajem,
b) przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, wobec której wydana została decyzja o cofnięciu uprawnienia w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3,
c) przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;
2) osoba przedłużająca ważność uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E lub pozwolenia na kierowanie tramwajem;
3) kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli był sprawcą wypadku drogowego, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego;
4) kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli:
a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego,
c) w okresie próbnym popełnił co najmniej dwa wykroczenia w ruchu drogowym przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;
5) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli w wyniku badania lekarskiego tej osoby została stwierdzona możliwość istnienia poważnych przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem;
6) osoba ubiegająca się o wydanie zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym lub przewożącym wartości pieniężne albo o przedłużenie terminu ważności tego dokumentu.
7) (uchylony).
2. Badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu podlegają również:
1) kandydat na instruktora i instruktor - w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania czynności instruktora;
2) kandydat na egzaminatora i egzaminator - w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania czynności egzaminatora.”.
6. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się za spełnione - w zakresie odpowiednich kategorii prawa jazdy - w przypadku osoby, która posiada ważne orzeczenie psychologiczne, wydane na podstawie art. 34 ust. 4 lub art. 60 lub na podstawie art. 39k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.”.

Art. 82 ust. 1 i 2 u.k.p. określa krąg osób, które muszą poddać się obowiązkowym badaniom psychologicznym. Wśród osób tych nie znajdujemy osób, którym pozostawiono do używania pojazdy służbowe. Pracownicy, którzy nie są kierowcami zawodowymi, a którzy wykorzystują przy wykonywaniu stosunku pracy pojazdy służbowe, nie zajmują stanowisk, które obligowałyby ich do odbywania badań psychologicznych dla kierowców.
           
Dalej przyjrzeć należy się rozwiązaniom zawartym w k.p.

Zgodnie z art. 211 pkt 5 k.p.:
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany: poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich”.
           
Obowiązek przeprowadzenia badań nie wynika również ani z k.p., ani z r.p.b.l.
           
W przypadku okazjonalnego wykonywania zadań służbowych z wykorzystaniem samochodu służbowego, trudno jest znaleźć powód dla przeprowadzenia badania psychologicznego takiego pracownika, któremu pojazd taki do dyspozycji oddano, pod kątem uprawnień do prowadzenia pojazdu, wyłącznie z tego powodu, że pracownik czasem prowadzi samochód w ramach obowiązków służbowych. Obowiązkowe badania powinny obejmować co do zasady tych pracowników, do których podstawowych obowiązków służbowych należy prowadzenie pojazdu, czyli np. pracowników zatrudnionych na stanowisku kierowcy. Dodać jednak należy, że gdyby do podstawowych wymienionych w umowie o pracę obowiązków pracowników, którym oddano do dyspozycji pojazdy służbowe, dodano również prowadzenie pojazdu, odpowiednie badania winny być przeprowadzane.


The above article in Polish relates to obligation of make psychological tests by employees who use company car to carry out their employment obligations and who are not professional drivers. Such employees are not obliged to make such tests. Such obligation can not be derived neither from Polish Labour Code nor from Vehicle Drivers Act.

2 komentarze:

  1. Bardzo ciekawy artykuł, nawet nie spodziewałem się takiego wyniku.


    kantor wymiany walut

    OdpowiedzUsuń
  2. Dziękujemy za komentarz, zachęcamy do dalszej lektury bloga :)

    OdpowiedzUsuń