4 kwietnia 2018

Roszczenia względem pracodawcy w związku ze śmiercią pracownika wskutek wypadku przy pracy

W niedawnych wpisach pisaliśmy o tym, na jakie świadczenia może liczyć pracownik który uległ wypadkowi przy pracy na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (TU) oraz co musi się wydarzyć, aby dane zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy (TU). Dziś podpowiemy Wam, czego może domagać się od pracodawcy w związku ze śmiercią pracownika wskutek wypadku przy pracy.



Na początku należy mieć na uwadze, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (dalej k.c.), jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy, co wynika z art. 300 Kodeksu pracy (dalej k.p.).

Na podstawie k.c. rodzinie zmarłego pracownika przysługują trzy rodzaje roszczeń:
1/ roszczenie o rentę, którego podstawą jest art. 446 § 2 k.c., zgodnie z którym Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.”,
2/ roszczenie o odszkodowanie, którego podstawą jest art. 446 § 3 k.c., w myśl którego „Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.”,
3/ roszczenie o zadośćuczynienie, którego podstawą jest art. 446 § 4 k.c., który stanowi, że: „Sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.”.

Renta z art. 446 § 2 k.c.
Podmiotami uprawnionymi do renty są osoby względem których na zmarłym pracowniku istniał obowiązek alimentacyjny (art. 446 § 2 zdanie pierwsze k.c.) oraz inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego (art. 446  § 2 zdanie pierwsze k.c.). Osobami uprawnionymi do alimentów są małżonek (art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej k.r.o.) oraz krewni w linii prostej i rodzeństwo (art. 128 k.r.o.). Nie wystarczy jednak, aby podmiot tylko należał do kręgu potencjalnie uprawnionych do żądania alimentów od zmarłego, lecz konieczne jest, aby spełnione zostały ustawowe przesłanki aktualizujące obowiązek świadczenia (np. niemożność samodzielnego utrzymania się, niedostatek). Jednakże nie ma znaczenia dla żądania renty faktyczne wykonywanie lub niewykonywanie obowiązku alimentacyjnego przez zmarłego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 1990 r., sygn. I CR 422/90). Domagać się można świadczenia renty przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego, w wysokości obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego.

Odszkodowanie z art. 446 § 3 k.p.
W przeciwieństwie do renty, uprawnionymi do odszkodowania są tylko najbliżsi członkowie rodziny zmarłego pracownika. W doktrynie wskazuje się, że: „Pogorszenie sytuacji życiowej obejmuje szkody obecne i przyszłe, które choć w pewnym stopniu dają się ocenić materialnie. Szkody takie zachodzą np. w przypadku utraty małżonka, ojca lub matki przez małoletnie dzieci. W tym przypadku jeśli nawet świadczenia podstawowe denata na rzecz najbliższych członków rodziny zostaną zrekompensowane zgodnie z art. 446 § 2, to jednak pozostanie rozległa dziedzina utraty świadczeń z zakresu wzajemnej pomocy, opieki, wychowania itp., których w ramach odszkodowania z art. 446 § 2 pokryć nie można. Szkody te, jakkolwiek w swej istocie są szkodami niematerialnymi, to jednak w pewnym stopniu są szkodami materialnymi, gdyż niektóre czynności z zakresu pomocy, opieki, wychowania itp. mogą być wykonane odpłatnie przez inne osoby. Oczywiście ścisłe, pieniężne określenie rozmiarów tych szkód jest niemożliwe i dlatego wchodzi w grę przyznanie „stosownego odszkodowania” na podstawie art. 446 § 3.” (Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna, wyd. II).

Zadośćuczynienie z art. 446 § 4 k.p.
W przeciwieństwie do renty, uprawnionymi do zadośćuczynienia są, podobnie jak ma to miejsce w przypadku odszkodowania, tylko najbliżsi członkowie rodziny zmarłego pracownika. Roszczenie najbliższych członków rodziny zmarłego o przyznanie stosownego zadośćuczynienia pieniężnego za, które zmierza do zaspokojenia szkody niematerialnej, jest rodzajowo i normatywnie odmienne od roszczenia o przyznanie stosownego odszkodowania, które wymaga wykazania szkody majątkowej polegającej na znacznym pogorszeniu sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny poszkodowanego, który zmarł wskutek wynikłego z czynu niedozwolonego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2009 r., sygn. I PK 97/09). Przyznanie zadośćuczynienia ma bowiem na celu zrekompensować krzywdę za naruszenie prawa do życia w rodzinie i ból spowodowany utratą najbliższej osoby (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. II AKa 44/09).


The article above relates to claims against employer because of employee's death as a consequence of accident at work.


1 komentarz: